1. Fecr-i Ati Dönemi Türk Edebiyatı'na Giriş ve Genel Özellikleri [0]

thumbnail

1.1. Fecr-i Ati Döneminin Başlangıcı ve Gelişimi [8]

  1. Dönemin Zaman Aralığı: Fecr-i Ati dönemi Türk edebiyatı, 1909 yılında başlamış ve 1912 yılında sona ermiştir, bu da dönemin 3 yıllık kısa bir süre olduğunu gösterir. [8]
    1. Bu süre, Servet-i Fünun döneminin 5 yıllık süresine kıyasla daha kısadır ve her iki dönemin de çok uzun veya çok etkili dönemler olmadığını belirtir. [10]
  2. Toplanma ve Beyanname Yayınlama:
    1. Fecr-i Ati topluluğu, 1909 yılında Hilal Gazetesi'nin matbaasında toplanarak bazı kararlar almıştır. [13]
    2. 1910 yılında tekrar toplanarak Türk edebiyatında ilk defa bir beyanname yayınlamışlardır. [16]
    3. 1911 yılında dağılma süreci başlamış ve Milli Edebiyat'a geçişin işaretleri görülmüştür. [17]
    4. 1912 yılında topluluk tamamen dağılmıştır. [19]
  3. Fecr-i Ati Edebi Beyannamesi:
    1. Beyannamenin adı Fecr-i Ati Edebi Beyannamesi'dir ve Türk edebiyatının ilk beyannamesi olma özelliğini taşır. [20]
    2. Beyannamede alınan kararlar şunlardır:
      1. Servet-i Fünuncuların rehber olduğu ancak artık geçmiş olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir. [24]
      2. Sanatın sloganı "Sanat şahsi ve muhteremdir" olarak belirlenmiş, herkesin sanatı istediği gibi icra edebileceği ifade edilmiştir. [25]
      3. Bir Fecr-i Ati dergisi çıkarma hedefi konulmuş ancak bu dergi çıkarılamamış, Servet-i Fünun dergisi kullanılmaya devam edilmiştir. [28]
      4. Kendi eserlerinden oluşan bir Fecr-i Ati kütüphanesi kurma fikri ortaya atılmış ancak bu kütüphane sadece beş eserle sınırlı kalmıştır. [30]
      5. Halka açık konferanslar verme planı da gerçekleştirilememiştir. [33]
      6. Edebiyatın hoşça vakit geçirme aracı değil, ciddi bir iş olduğu vurgulanmıştır. [36]
  4. Önemli Sanatçılar ve Geçişler:
    1. Dönemde Ahmet Haşim, Tahsin Nahit ve Emin Bülent Serdaroğlu ön planda kalmıştır. [37]
    2. Faik Ali ve Celal Sahir, Servet-i Fünun döneminden Fecr-i Ati'ye transfer olan sanatçılardır. [38]
    3. Fecr-i Ati topluluğu dağıldıktan sonra Ali Canip Yöntem, Yakup Kadri, Refik Halit, Fuat Köprülü ve Aka Gündüz gibi bazı sanatçılar Milli Edebiyat dönemine geçmiştir. [39]
    4. Fecr-i Ati, kendilerini beyannameyle halka duyuran ilk edebi gruptur. [46]

1.2. Fecr-i Ati Döneminin Edebi Özellikleri [47]

  1. Bireysellik ve Temalar:
    1. Dönemde bireysellik ön plandadır. [48]
    2. En çok işlenen konular aşk ve tabiat gibi bireysel temalardır. [49]
  2. Dil ve Ölçü:
    1. Ağır bir dil kullanılmıştır. [50]
    2. Aruz ölçüsü tercih edilmiş, hece ölçüsü tamamen reddedilmiştir. [51]
    3. Hece ölçüsüne "Türk köylüsünün vezni" denilmiştir. [53]
  3. Edebi Türler ve Akımlar:
    1. Ağırlıklı olarak şiir ön plandadır. [53]
    2. Sembolizm ve empresyonizm akımlarından etkilenilmiştir, ancak bu akımlar hiçbir zaman tam olarak ön plana çıkmamıştır. [53]
    3. Servet-i Fünun dönemini aşamamışlardır. [54]
    4. Tiyatro da ön plana çıkmamıştır. [55]
    5. Musikiye önem verilmiştir. [55]
  4. Ahmet Haşim'in Şiir Anlayışı:
    1. Ahmet Haşim, ömrünün sonuna kadar Fecr-i Ati ilkelerine sadık kalan tek sanatçıdır. [47]
    2. Akşam şairi olarak bilinir; şiirlerinde akşam, kamer (ay), gurup vakti (gün batmadan ve doğmadan önceki kızıllık) gibi kelimeler geçer. [57]
    3. Ağırlıklı olarak sembolizm ve empresyonizmden etkilenmiştir. [61]
    4. Hece ölçüsüne "köylü vezni" demiş ve tamamen aruz ölçüsünü kullanmıştır. [61]
    5. Türk edebiyatında ilk poetikayı ("Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar") yazmıştır. [61]
    6. Şiiri sözle musiki arasında, sözden ziyade musikiye yakın görmüştür. [63]
    7. Şiirin insanlara bilgi vermediğini, hakikati anlatmadığını savunmuştur. [64]
    8. Şiirin amacının duygulandırmak ve coşturmak olduğunu belirtmiştir. [66]
    9. Şiirde anlam aramanın "eti için bülbülü öldürmek" gibi olduğunu ifade etmiştir. [67]

2. Fecr-i Ati Dönemi Sanatçıları ve Eserleri [69]

thumbnail
  1. Ahmet Haşim:
    1. Şiir Kitapları: Piyale, Göl Saatleri. [69]
    2. Gezi Yazısı: Frankfurt Seyahatnamesi. [69]
    3. Fıkra: Bize Göre. [70]
    4. Sohbet/Makale: Gurabahane-i Laklakan. [71]
  2. Tahsin Nahit:
    1. Lakapları: Adalar şairi, Kamer şairi, Zühre şairi olarak bilinir. [72]
    2. Şiir Kitabı: Ruh-ı Bikayd. [73]
    3. Önemli Özelliği: Fecr-i Aticiler arasında şiirini ilk kitaplaştıran kişidir. [75]
  3. Emin Bülent Serdaroğlu:
    1. Ünü: Victor Hugo'nun "Mavi Gözlü Yunan Çocuğu" şiirine karşılık yazdığı "Kin" şiiriyle tanınır. [77]
    2. Galatasaray ile İlişkisi: Galatasaray Lisesi'nin kurucularından ve Galatasaray futbol takımının ilk Türk kaptanıdır. [78]
    3. Diğer Eserleri: Hisarlara Karşı, Hatay'a Selam, Hatif. [81]
    4. Önemli Not: Özellikle "Kin" şiiriyle bilinir. [82]

3. Fecr-i Ati Dönemi ile İlgili Soru Çözümleri [86]

thumbnail

3.1. Bilgi Yanlışı Sorusu [88]

  1. Soru: Hangisinde bilgi yanlışı vardır? [88]
  2. Seçenekler ve Değerlendirme:
    1. Fecr-i Ati Topluluğu'nun sanatçıları "Sanat şahsi ve muhteremdir" sloganıyla Türk edebiyatında ilk beyannameyi (Fecr-i Ati Edebi Beyannamesi) yayınlamışlardır. → Doğru. [89]
    2. Batıyı daha yakından takip edebilmek için batıdaki eserleri çevirmek gerektiğini söylemişler ve Batı edebiyatının önüne kalmak istemişlerdir. → Doğru. [91]
    3. Serbest müstezat nazım biçimini kullanarak aruz ölçüsüyle ağır bir dille şiir yazmışlardır. → Doğru. [94]
    4. Şiiri sözden çok musikiye yakın gören Fecr-i Ati şairleri genellikle sembolizm ve empresyonizmden etkilenmişlerdir. → Doğru. [96]
    5. Topluluğun en önemlisi, ömrü boyunca Fecr-i Ati çizgisinde eser veren, birkaç şiir dışında hep aruz ölçüsüyle yazan Ahmet Haşim'dir. → Yanlış. Ahmet Haşim, birkaç şiir dışında değil, hep aruz ölçüsüyle yazmıştır ve hece ölçüsüne "Türk köylüsünün vezni" demiştir, hiç kullanmamıştır. [98]
  3. Cevap: E seçeneği. [102]

3.2. Ortak Özellik Olmayanlar Sorusu [103]

  1. Soru: Hangileri Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati'nin ortak özelliği değildir? [104]
  2. Seçenekler ve Değerlendirme:
    1. Sanat sanat içindir, bireysel konular: Servet-i Fünun'da da Fecr-i Ati'de de vardır. → Ortak özellik. [105]
    2. Türk edebiyatına roman ve hikayenin başarılı örneklerini vermek: Servet-i Fünun'da vardır, Fecr-i Ati'de roman ve hikaye önemsenmemiştir. → Ortak özellik değildir. [109]
    3. Arapça Farsça tamlamalarla yüklü ağır dil: Servet-i Fünun'da da Fecr-i Ati'de de vardır. → Ortak özellik. [113]
    4. Nazımı nesre yaklaştırmak: Servet-i Fünun'da (manzum hikaye, mensur şiir) vardır, Fecr-i Ati'de böyle bir durum yoktur. → Ortak özellik değildir. [116]
  3. Cevap: 2 ve 4 (C seçeneği). [122]

3.3. Sanatçı Eşleştirme Sorusu [124]

  1. Soru: Verilen özelliklere sahip sanatçılar kimlerdir? [124]
  2. Eşleştirmeler:
    1. Victor Hugo'nun "Mavi Gözlü Yunan Çocuğu"na karşı "Kin" yazan: Emin Bülent Serdaroğlu. [124]
    2. Piyale adlı şiir kitabının ön sözünde "Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar" ile şiiri sözle musiki arasında, sözden ziyade musikiye yakın gören: Ahmet Haşim. [125]
    3. Adalar şairi, Ruh-ı Bikayd adlı eserin sahibi: Tahsin Nahit. [125]
  3. Cevap: Emin Bülent Serdaroğlu, Ahmet Haşim, Tahsin Nahit (A seçeneği). [127]

3.4. Ahmet Haşim'in Şiirinden Alınmış Olma İhtimali Sorusu [128]

  1. Soru: Hangisi Ahmet Haşim'in şiirinden alınmış olabilir? [128]
  2. Seçenekler ve Değerlendirme:
    1. Kalbini bir hayali kalıp koyalan şehir ayrılmanın bıraktığı hicranedendirdi: Şehirden ayrılma teması Ahmet Haşim'in şiirlerinde yoktur. [129]
    2. Yalnız bu kamersiz aysız gece: Ahmet Haşim akşam şairi olduğu için "kamer" (ay) ve "gece" temaları onun şiirlerinde yer alır. [131]
    3. Kavgada şehadetle kavga var: Ahmet Haşim'in şiirlerinde toplumsallık yoktur. [133]
    4. Babı İsa'nın girilmez cehalet babıdır: Cehaletle ilgili bilgi veren eserler Ahmet Haşim'in tarzında değildir. [135]
    5. Gör daima önünde esareti evvelin esati evvelin gökten daha iyi narı çalan kahraman kahramanlık yoktur: Ahmet Haşim'in şiirlerinde kahramanlık teması yoktur. [137]
  3. Cevap: B seçeneği. [138]